Keratokonus Nedir? Tanı, Tedavi ve Korneamızı Nasıl Koruruz?
Keratokonus, gözün en ön saydam tabakası olan korneanın zamanla incelerek öne doğru sivrileşmesiyle ortaya çıkan, ilerleyici bir göz hastalığıdır. Kornea normalde yuvarlak bir yapıya sahiptir; keratokonusta ise koni şeklini alır. Bu durum ışığın göze düzgün odaklanmasını engeller ve görme kalitesini düşürür.
Keratokonus Kimlerde Görülür?
– Ailede keratokonus öyküsü olanlar
– Alerjik bünyeye sahip ve sık göz ovuşturan bireyler
– Astım, egzama, alerjik rinit gibi atopik hastalığı olanlar
– Genetik yatkınlığı olan kişiler
– Ergenlik ve genç erişkinlik dönemindeki bireyler
Belirtileri Nelerdir?
– Sık değişen gözlük numaraları
– Gözlükle yeterli netlik sağlanamaması
– Bulanık, gölgeli veya çift görme
– Gece görüşünde azalma
– Işık saçılması ve kamaşma
Tanı Nasıl Konur?
Keratokonus tanısı; kornea topografisi, tomografisi ve kornea kalınlık ölçümleri ile konur. Bu yöntemler sayesinde hastalık erken evrede tespit edilebilir.
Tedavi Yöntemleri
1. Sert (RGP) Kontakt Lens Tedavisi
Sert gaz geçirgen (RGP) kontakt lensler, keratokonus tedavisinde sık kullanılan yöntemlerden biridir. Bu lensler korneanın düzensiz yüzeyini optik olarak düzeltir ve kornea ile lens arasında düzgün bir kırıcı yüzey oluşturur.
Uygulama süreci, detaylı kornea ölçümleri alınarak kişiye özel lens seçimiyle başlar. İlk takma süresi kısa tutulur, gözün adaptasyonu kademeli olarak sağlanır. Düzenli kontrollerle lens uyumu ve kornea sağlığı takip edilir.
Sert lensler hastalığı tedavi etmez; ancak görme kalitesini belirgin şekilde artırır.
2. Cross-Linking (Kornea Güçlendirme) Tedavisi
Cross-linking tedavisi, keratokonusun ilerlemesini durdurmayı amaçlayan en önemli yöntemdir. Bu işlemde korneaya riboflavin (B2 vitamini) damlatılır ve ardından özel ultraviyole (UV-A) ışığı uygulanır.
İşlem genellikle damla anestezisi altında yapılır ve yaklaşık 30–60 dakika sürer. Uygulama sonrası kornea dokusunda biyokimyasal bağlar güçlenir ve kornea daha dayanıklı hale gelir.
Cross-linking özellikle erken ve orta evre keratokonusta etkilidir. Görmeyi düzeltmekten çok hastalığın ilerlemesini durdurmayı hedefler.
3. Kornea İçi Halka (Ring) Tedavisi
Kornea içi halka tedavisi, kornea dokusu içine yarım daire şeklinde özel implantların yerleştirilmesi işlemidir. Bu halkalar, korneanın şeklini düzenleyerek görme kalitesinin artmasına yardımcı olur.
İşlem genellikle femtosaniye lazer yardımıyla yapılır ve kısa sürede tamamlanır. Ring tedavisi, cross-linking ile birlikte veya tek başına uygulanabilir.
Halka tedavisi, gözlük veya kontakt lensle yeterli görme sağlanamayan hastalarda tercih edilir.
4. CAIRS (Biyolojik Halka) Tedavisi
CAIRS (Corneal Allogenic Intrastromal Ring Segments) tedavisi, donör kornea dokusundan elde edilen biyolojik halkaların kornea içine yerleştirilmesi işlemidir.
Sentetik halkalara göre daha doğal bir doku uyumu sağlar. İnce korneaya sahip hastalarda ve genç bireylerde önemli bir avantaj sunar. Kornea biyomekaniğini destekler ve görme kalitesinde iyileşme sağlar.
5. Kornea Nakli
İleri evre keratokonusta, diğer tedavilere yanıt alınamayan durumlarda kornea nakli uygulanabilir. Günümüzde lameller (kısmi) kornea nakilleri sayesinde başarı oranı oldukça yüksektir.
Keratokonustan Nasıl Korunuruz?
– Göz ovuşturma alışkanlığından kaçınılmalıdır
– Alerjik hastalıklar mutlaka tedavi edilmelidir
– Düzenli göz muayeneleri ihmal edilmemelidir
– Kontakt lensler hekim kontrolünde kullanılmalıdır
ÇOCUKLARDA KERATOKONUS (Bilgi Kutusu)
Çocuklarda keratokonus genellikle daha hızlı ilerler. Sık göz ovuşturma ve alerjik hastalıklar en önemli risk faktörleridir.
Çocukluk çağında erken tanı büyük önem taşır. Gerekli durumlarda erken dönemde cross-linking uygulanarak hastalığın ilerlemesi durdurulabilir. Ailelerin çocuklarında hızlı numara değişimlerini ciddiye alması gerekir.
Sonuç
Keratokonus, erken tanı ve doğru tedavi yaklaşımlarıyla kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Modern tedavi seçenekleri sayesinde hastalar yaşam kalitelerini koruyabilmektedir.
- op.dr.gurkantatar
