Sağlık & Spor arşivleri - Ailem Kocaeli Aylık Dergi

Op. Göz Dr. Mehmet Gürkan TATAR -“Keratokonus Nedir? Tanı, Tedavi ve Korneamızı Nasıl Koruruz?”

AİLEM — Thu, 26 Feb 2026 18:08:51 +0000

Keratokonus Nedir? Tanı, Tedavi ve Korneamızı Nasıl Koruruz?

Keratokonus, gözün en ön saydam tabakası olan korneanın zamanla incelerek öne doğru sivrileşmesiyle ortaya çıkan, ilerleyici bir göz hastalığıdır. Kornea normalde yuvarlak bir yapıya sahiptir; keratokonusta ise koni şeklini alır. Bu durum ışığın göze düzgün odaklanmasını engeller ve görme kalitesini düşürür.

Keratokonus Kimlerde Görülür?– Ailede keratokonus öyküsü olanlar
– Alerjik bünyeye sahip ve sık göz ovuşturan bireyler
– Astım, egzama, alerjik rinit gibi atopik hastalığı olanlar
– Genetik yatkınlığı olan kişiler
– Ergenlik ve genç erişkinlik dönemindeki bireyler

Belirtileri Nelerdir?
– Sık değişen gözlük numaraları
– Gözlükle yeterli netlik sağlanamaması
– Bulanık, gölgeli veya çift görme
– Gece görüşünde azalma
– Işık saçılması ve kamaşma

Tanı Nasıl Konur?
Keratokonus tanısı; kornea topografisi, tomografisi ve kornea kalınlık ölçümleri ile konur. Bu yöntemler sayesinde hastalık erken evrede tespit edilebilir.
Tedavi Yöntemleri

1. Sert (RGP) Kontakt Lens Tedavisi
Sert gaz geçirgen (RGP) kontakt lensler, keratokonus tedavisinde sık kullanılan yöntemlerden biridir. Bu lensler korneanın düzensiz yüzeyini optik olarak düzeltir ve kornea ile lens arasında düzgün bir kırıcı yüzey oluşturur.

Uygulama süreci, detaylı kornea ölçümleri alınarak kişiye özel lens seçimiyle başlar. İlk takma süresi kısa tutulur, gözün adaptasyonu kademeli olarak sağlanır. Düzenli kontrollerle lens uyumu ve kornea sağlığı takip edilir.

Sert lensler hastalığı tedavi etmez; ancak görme kalitesini belirgin şekilde artırır.

2. Cross-Linking (Kornea Güçlendirme) Tedavisi

Cross-linking tedavisi, keratokonusun ilerlemesini durdurmayı amaçlayan en önemli yöntemdir. Bu işlemde korneaya riboflavin (B2 vitamini) damlatılır ve ardından özel ultraviyole (UV-A) ışığı uygulanır.

İşlem genellikle damla anestezisi altında yapılır ve yaklaşık 30–60 dakika sürer. Uygulama sonrası kornea dokusunda biyokimyasal bağlar güçlenir ve kornea daha dayanıklı hale gelir.

Cross-linking özellikle erken ve orta evre keratokonusta etkilidir. Görmeyi düzeltmekten çok hastalığın ilerlemesini durdurmayı hedefler.

3. Kornea İçi Halka (Ring) Tedavisi

Kornea içi halka tedavisi, kornea dokusu içine yarım daire şeklinde özel implantların yerleştirilmesi işlemidir. Bu halkalar, korneanın şeklini düzenleyerek görme kalitesinin artmasına yardımcı olur.

İşlem genellikle femtosaniye lazer yardımıyla yapılır ve kısa sürede tamamlanır. Ring tedavisi, cross-linking ile birlikte veya tek başına uygulanabilir.

Halka tedavisi, gözlük veya kontakt lensle yeterli görme sağlanamayan hastalarda tercih edilir.

4. CAIRS (Biyolojik Halka) Tedavisi

CAIRS (Corneal Allogenic Intrastromal Ring Segments) tedavisi, donör kornea dokusundan elde edilen biyolojik halkaların kornea içine yerleştirilmesi işlemidir.

Sentetik halkalara göre daha doğal bir doku uyumu sağlar. İnce korneaya sahip hastalarda ve genç bireylerde önemli bir avantaj sunar. Kornea biyomekaniğini destekler ve görme kalitesinde iyileşme sağlar.

5. Kornea Nakli

İleri evre keratokonusta, diğer tedavilere yanıt alınamayan durumlarda kornea nakli uygulanabilir. Günümüzde lameller (kısmi) kornea nakilleri sayesinde başarı oranı oldukça yüksektir.

Keratokonustan Nasıl Korunuruz?

– Göz ovuşturma alışkanlığından kaçınılmalıdır
– Alerjik hastalıklar mutlaka tedavi edilmelidir
– Düzenli göz muayeneleri ihmal edilmemelidir
– Kontakt lensler hekim kontrolünde kullanılmalıdır

ÇOCUKLARDA KERATOKONUS (Bilgi Kutusu)
Çocuklarda keratokonus genellikle daha hızlı ilerler. Sık göz ovuşturma ve alerjik hastalıklar en önemli risk faktörleridir.

Çocukluk çağında erken tanı büyük önem taşır. Gerekli durumlarda erken dönemde cross-linking uygulanarak hastalığın ilerlemesi durdurulabilir. Ailelerin çocuklarında hızlı numara değişimlerini ciddiye alması gerekir.

Sonuç
Keratokonus, erken tanı ve doğru tedavi yaklaşımlarıyla kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Modern tedavi seçenekleri sayesinde hastalar yaşam kalitelerini koruyabilmektedir.

Op. Göz Dr. Mehmet Gürkan TATAR -“Keratokonus Nedir? Tanı, Tedavi ve Korneamızı Nasıl Koruruz?” yazısı ilk önce Ailem Kocaeli Aylık Dergi üzerinde ortaya çıktı.

UZM . PSK. ANGELA ORGE -“Alışveriş Neyi Tamamlıyor?”

AİLEM — Thu, 26 Feb 2026 16:52:16 +0000

Görünmeyen açlıklar…

Bazı insanlar duygularını sözcüklerle ifade eder, bazıları içine atar, bazıları ise hayatta görünmez bir yorgunluğu taşır. Ama bir grup vardır ki… kimse tam anlayamaz. Onlar bir mağazaya girdiklerinde içleri huzurla dolar. Rafların arasındaki düzen onları rahatlatır. Etiketlere bakarken sanki dünya birkaç saniyeliğine durur.

Bir kıyafet, bir çanta, bir parfüm… Bunların hiçbiri aslında eşya değildir; hepsi kısa süreli bir nefes, küçük bir mola, duygusal bir pansuman hissi yaratır.

Biz Aslında Ne Satın Alıyoruz?

Birçok insan fark etmez ama çoğu zaman biz bir ürün satın almayız.

Biz bir duygu satın alırız.

Ve o duygu çocukluğun bir yerinde unutulmuş, hâlâ görülmeyi, fark edilmeyi bekleyen yanımızdan gelir.

Çocuklukta Başlayan Hikâye

Bazılarımız küçükken ihtiyaç duyduğu birçok şeyi zamanında aldı; ayakkabısı bozulduğunda yenisi hemen geldi.

Bazılarımız ise hep ertelendi: “Şimdi sırası değil, idare edersin.”

Bazılarımız, kardeşinden kalma montu giydi, başkasından kalan oyuncakla oynadı, eşyaya hep başkalarının hikâyesi bulaştı.

Bazılarında eşya bir ödüldü: hak edersen vardı.

Bazılarında eşya bir cezaydı: davranışın iyiyse alınır, kötüysen geri verilirdi.

Eşya, hiçbir zaman sadece eşya değildi.

Değerin, sevginin, hak etmenin görünür hâliydi.

Biz Aslında Ne Satın Alıyoruz?

Bu yüzden bugün, yetişkin olduğunda bir mağazaya girdiğinde içini kaplayan o anlık ferahlık… yıllar önce kök salmış bir duygunun bugünkü tercümesidir.

Bazılarımız alışverişle “ben de varım” demeye çalışır.

Bazılarımız eksik bırakılmış sevgiyi telafi etmeye.

Bazılarımız yalnızlığını, öfkesini ya da ertelenmişliğini susturmaya.

Ve evet… bazılarımız kendini sevilmiş gibi hissetmeye çalışır.

Poşetler Doldukça Eksilen Şey

Bir alışveriş poşeti bazen içimizdeki fırtınayı birkaç dakika için susturabilir.

Ama poşetler biriktikçe fark etmeden başka yerlerden eksilmeye başlarız.

İlk önce kendimizden eksiliriz.

Gücümüzü nesnelere emanet ettikçe, kendi duygularımıza olan güvenimizi kaybederiz.

Bu döngü devam ettikçe insan “ben kendi kendimi iyi edemiyorum” yanılgısına düşer.

Ve bu, en sarsıcı yaralardan biridir.

İlişkilere Yansıyan Sessiz Yük

Alışverişle bastırdığımız duygular zamanla ilişkilerimizde de görünür hâle gelir.

Partnerimize, arkadaşımıza, ailemize anlatamadığımız eksiklikleri torbaların içine saklarız.

Ama o çözümler kısa sürer.

Kısa sürdükçe yeniden alışveriş isteriz.

Ve bu döngü, ilişkilere kırılganlık, yüzeysellik ve mesafe getirir.

“İyileşiyorum” Yanılsaması

Hayattaki yorgunluklar, işteki değersizlik hissi, yalnızlık, kaygı, belirsizlik… Hepsi bu döngüyü besler.

Ve en tehlikelisi şudur:

İnsan bu döngüyü “iyileşiyorum” sanarak yaşar.

Oysa bu, sadece duyguların üzerini örten bir battaniyedir.

Asıl fırtına, poşet kapandığında yeniden başlar.

Zihnin Anı Kurtarma Modu

Alışveriş döngüsü devam ettikçe zihin “anı kurtarma sistemine” bağlanır.

Gelecek planları zorlaşır.

Uzun vadeli mutluluk becerisi zayıflar.

Ve kişi kendi iç dünyasına yabancılaşmaya başlar.

Bedenin Hikâyeye Dahil Oluşu

Bedenimiz bile bu döngüye çekilir.

Kıyafet denerken hissettiğimiz o küçük coşku aslında bedenimizi “ilk kez fark ediyor oluşumuzdur.”

Fakat zihin bunu yanlış öğrenir ve duygusal bakımın yerini satın alma heyecanı alır.

Bedenimize göstereceğimiz özen, öz-şefkat, duygusal temas… hepsi ertelenir.

Çünkü zihin şöyle der:

“Nasıl olsa parayla iyi hissediyorum.”

Ama parayla sadece ertelenir.

Toparlanmaz.

Beyindeki Sessiz Mücadele

Derinlerde, sandığımızdan daha biyolojik bir hikâye çalışır.

Bir eşyanın etiketine uzanırken aslında elimiz korteksimize değil, limbik sistemimize uzanır.

Karar verme, planlama, “Bu gerekli mi?” diye soran yer prefrontal kortekstir.

Ama ani alışveriş isteğini tetikleyen limbik sistemdir; yani duygularımızın, eski yaraların, tanıdık boşlukların hafızası.

Bu nedenle bazen “Bu bana lazım mı?” sorusunu bile duymayız.

Aslında şöyle deriz:

“Bana bu his geçsin.”

Limbik sistem, çocukken verilmediğini düşündüğün bir duyguyu görünce hemen harekete geçer:

“Al, belki bu sefer tamamlanırsın.”

Korteks ise daha yetişkin bir yerden fısıldar:

“Gerçek iyileşme satın alınmaz.”

Nöropsikolojik Sonuçlar

Bu iç çatışmanın farkında olmadığımızda alışveriş bir duygusal uyuşturma hâline gelir.

Uyuştuğunda insan hissettiğini sanar ama aslında hissetmekten kaçar.

Bu döngü devam ettikçe nöropsikolojik düzeyde üç şey olur:

Dopamin eşik değeri yükselir; aynı heyecan için daha çok “yeni bir şey” gerekir.

Prefrontal korteks geri çekilir; düşünme ve filtreleme zayıflar.

Duygusal düzenleme becerisi körelir.

Ve bütün bunlar benlik saygısını yavaş yavaş eritir.

Gerçek Yakınlaşma

İnsan kendine yaklaştıkça ihtiyaçları sadeleşir.

Kendinden uzaklaştıkça alışverişe yaklaşır.

Gerçek iyileşme, duygunun kaynağına dönebildiğinde başlar.

Ve aslında çözüm karmaşık değil.

Sadece biraz daha sakin, biraz daha dürüst bir temas istiyor.

Küçük Sorular, Büyük Kapılar

Bir alışveriş isteği geldiğinde insan kendine sorabilir:

“Bu istek nereden tanıdık?”

“Altında hangi duygu var?”

“Gerçekten neye ihtiyacım var şu anda?”

Bu sorular bir yasak ya da görev değil; kendine açılan küçük pencerelerdir.

İnsanı kendine yaklaştıran mini farkındalık kapılarıdır.

Beyinde de limbik sistemin hızını yavaşlatıp korteksi devreye alır.

Ve o bir dakikalık duruş bazen yıllardır ertelenmiş bir duygunun yüzeye çıkmasına izin verir.

Alışveriş Keyfe Döndüğünde

İnsan duygusunu tanımayı öğrendikçe alışveriş bir kaçış yolu olmaktan çıkar; bir keyif alanına dönüşür.

Ve bu dönüşüm hafif, sade ve gerçek bir yaşamın kapısını açar.

Ünlü bir söz vardır:

“En büyük lüks, zihnin huzurudur.”

Bu huzur hiçbir zaman bir poşetle gelmez.

Ama kendine bir dakika ayırarak gelebilir.

Terapi ve Eşlik

Çünkü sonunda herkesin öğrendiği şey aynıdır:

Hiçbir eşya, kendi duygunu duyabildiğin kadar iyileştirici değildir.

Bu yolculuk elbette kendi başına da başlayabilir; pek çok insan ilk adımını yalnız atar.

Ama insan kendi duygularının labirentine girdiğinde çoğu zaman aynı döngüye, aynı çıkmaza geri döner.

Duygularla tek başına mücadele etmek zordur; yorucu, ağır ve çoğu zaman karışıktır.

Bir terapistle yürümek bu yüzden kıymetlidir.

Terapi, insanın yargılanmadan, küçümsenmeden, kıyaslanmadan kendini açabildiği nadir alanlardan biridir.

Birlikte İyileşme

Terapist, kişinin görünmeyen yaralarını taşır, duyguların dilini çözmesine eşlik eder ve bu derin yolculuğu güvenle tutar.

İyileşme yalnız bir yürüyüş değildir.

Bazen insanın en çok ihtiyacı olan şey şudur:

Birinin karşısına oturup:

“Yalnız değilsin. Buradayım. Birlikte iyileşebiliriz.” diyebilmesidir

Son Söz

Eğer duygularını susturmak için tükenmeye devam edersen, bir gün en değerli varlığın; kendini kaybedersin.

Ama kendini duyduğun anda, içindeki boşluğu eşyalarla değil, kendi gerçeğiyle yüzleştiğin o sessiz anlarla doldurursun.

Çünkü iyileşme, bir mağazanın ışıklarında değil, kendi iç ışığını fark ettiğin yerde başlar.

Sizi rahatlatan yeni bir etiket değil,

o etiketten bağımsız olarak

“Ben iyiyim. Kontrol bende.”

diyebilme ve hissedebilme cesaretidir.

UZM . PSK. ANGELA ORGE -“Alışveriş Neyi Tamamlıyor?” yazısı ilk önce Ailem Kocaeli Aylık Dergi üzerinde ortaya çıktı.

Dyt. Murat TÜRKYILMAZ – “Ramazan Ayında Zayıflamak Mümkün mü?”

AİLEM — Thu, 26 Feb 2026 12:40:03 +0000

Ramazan ayında zayıflamak mümkündür. Hatta uzman desteği ile yapıldığında daha sürdürülebilir ve etkili sonuçlar elde edilebilir.

Ancak unutulmamalıdır ki uzun süreli açlık sonrası hafif beslenme her zaman kesin sonuç vermez.

Temel Kural: Açlıkla Değil, Dengeyle

Öğün sayısı azalır, gece atıştırmaları kontrol altına alınır, sıvı tüketimine dikkat edilirse denge sağlanmış olur.

Aksi halde iftarda aşırı yüklenme kilo alımına bile neden olabilir.

İftar Nasıl Olmalı?

İftara hafif aç oturmak, yani nefse hakim olabilmek oldukça önemlidir.

1–2 adet hurma + yarım veya 1 bardak su
Çorba

Eğer mümkünse çorbadan hemen sonra 10–15 dakika mola verilmesi, beyne “doyuyorum” sinyalinin gitmesini sağlar ve kan şekerinin daha dengeli yükselmesine yardımcı olur.

Ana Yemek:

Izgara / fırın / haşlama protein
(tavuk, balık, et, yumurta)
Bol salata veya sebze
Yoğurt veya ayran
3–4 kaşık pilav/bulgur yeterlidir

Burada asıl mesele ana öğün kadar porsiyon kontrolüdür.

Sahur: Zayıflamanın Gizli Anahtarı

“Sahur yapmadan ilerlemek istiyorum” seçeneği kesinlikle düşünülmemelidir. Sahursuz bir Ramazan geçirilmemelidir.

Sahur yapılmadığında:

Gün boyu aşırı açlık oluşur. İftarda kontrol kaybı yaşanır
Metabolizma yavaşlar

İdeal Sahur Örneği:

Yumurta / yoğurt / peynir
Tam buğday ekmeği (1–2 dilim)
Avokado / zeytin / ceviz
Sebze (salatalık, domates)

➡️ Protein + lif = uzun süre tokluk + yağ yakım desteği

Yağ Yakım Destekçisi: Su Tüketimi

İftar–sahur arasında en az 2–2,5 litre su tüketilmelidir.

Çay ve kahve su yerine sayılmamalıdır.

Yetersiz su tüketimi:

Ödem
Metabolizma yavaşlaması
Tatlı isteği

gibi olumsuz etkilere neden olabilir.

Egzersiz Olmadan Olur mu?

Olur ama çok yavaş olur.

En ideal zamanlar:

İftardan 1–1,5 saat sonra hafif yürüyüş
Ya da iftara 30–45 dakika kala (çok ağır olmamak şartıyla)

Haftada:

3–4 gün, 30–45 dakika yürüyüş yeterlidir.

Psikolojik Tuzağa Dikkat

“Bütün gün aç kaldım, hak ettim” düşüncesiyle iftarda porsiyon ve denge kontrolü yapılmazsa sağlıksız bir Ramazan geçirmek çok olağandır.

Özet Plan

Hafif iftar

Mutlaka sahur

Su + yürüyüş

Tatlıyı sınırla

Ramazanı rahat geçir.

İFTAR

Yarım su bardağı su
1 adet Kabe hurması veya 2 adet zeytin
1 ince dilim tam buğday ekmeği veya 25 g Ramazan pidesi
1 kepçe veya 1 kase çorba
5–7 yemek kaşığı sebze yemeği veya 3–4 köfte kadar et/tavuk/balık (kızartma olmaz)
Salata içeriği:
Roka, domates, maydanoz, yarım limon, 2 yemek kaşığı yeşil mercimek, taze soğan, kapya biber
(Diğer yeşillikler tercihe bağlı)
5 yemek kaşığı yoğurt

ARA ÖĞÜN

1 porsiyon meyve + 5 adet çiğ badem
(İftardan 1,5 saat sonra)
1 adet kepekli grissini + yeşil çay
(İlk ara öğünden 1,5–2 saat sonra)
1 adet soda
(Yatmadan hemen önce)

SAHUR

1 ince dilim tam buğday ekmeği
1 kibrit kutusu büyüklüğünde süzme beyaz peynir
1 adet haşlanmış yumurta
5–6 adet siyah zeytin veya 6 adet yeşil zeytin
Bol mevsim yeşillikleri
(Maydanoz, dereotu, roka, domates, taze soğan, salata, marul)

Önemli Hatırlatmalar

İftar ile sahur arasında kesinlikle 2–2,5 litre su tüketilecek.
Sahura kesinlikle kalkılacak.
Son ara öğün yatmadan en az 2 saat önce bitecek.
İftardan sonra şekerleme yapılmayacak.
İftarda yemekler yavaş yenmeli, ilk olarak su içilmeli, çorba sonrası 5–10 dk ara verilmelidir.
Kızartma, fast-food, çok yağlı ve çok şekerli besinlerden kaçınılmalıdır.
Et yemekleri kızartma değil; ızgara, fırın veya haşlama olmalıdır.
Yoğurt, cacık, ayran ve salata mutlaka iftar menüsünde yer almalıdır.
Şekerli kompostolar ve asitli içeceklerden uzak durulmalıdır.

Dyt. Murat TÜRKYILMAZ – “Ramazan Ayında Zayıflamak Mümkün mü?” yazısı ilk önce Ailem Kocaeli Aylık Dergi üzerinde ortaya çıktı.

Klinik Psikolog -Melis KOLAYLI – “ERTELEME DAVRANIŞI “

AİLEM — Thu, 26 Feb 2026 07:28:58 +0000

Erteleme davranışı çoğu zaman tembellik, isteksizlik ya da sorumsuzluk olarak açıklanır. Yapılması gerekeni bilip de yapmamak, sorumluluğu bilinçli olarak geciktirmek, dışarıdan bakıldığında irade eksikliği gibi görünebilir. Oysa psikolojik açıdan bakıldığında, basit bir zaman yönetimi problemi olmaktan çok daha fazlası olabilir.

Pek çok kişi yapması gereken işleri bildiği hâlde neden sürekli “sonra”ya bıraktığını anlamakta zorlanır. İlginç olan şudur ki, erteleyen kişi genellikle ne yapması gerektiğini bilir, hatta bunun önemli olduğunun da farkındadır; ancak yine de harekete geçemez. İşte bu noktada ertelemenin altında yatan psikolojik dinamikleri konuşmak gerekir.

Ertelemenin Psikolojik Boyutu

Erteleme, çoğu zaman kişinin iç dünyasında olup bitenlerin sessiz bir yansımasıdır. Aslında bir duygu düzenleme problemi olarak da görülebilir.

Kişi, başarısızlık ihtimaliyle, eleştirilme korkusuyla ya da yetersiz hissetme duygusuyla karşı karşıya kaldığında, bu duygularla temas etmek yerine işi ileri bir zamana atarak geçici bir rahatlama yaşar. Bu rahatlama yanıltıcıdır; çünkü yapılmayan iş ortadan kalkmaz, yerini suçluluk, pişmanlık duyguları alır.

Bir noktada kişi kendine şu soruyu sormaya başlar: “Neden sürekli son ana bırakıyorum?” Belki de asıl soru şudur: “Bu işe başladığımda benimle yüzleşecek hangi duygu beni korkutuyor?”

Mükemmeliyetçilik ve Başlama Korkusu

Ertelemenin sık görülen nedenlerinden biri mükemmeliyetçiliktir. Dışarıdan bakıldığında düzenli, titiz ve başarılı görünen pek çok insan, iç dünyasında “ya yeterince iyi olmazsa” korkusuyla hareket edemez.

Başlamak, kusurlu bir sonuçla yüzleşmek anlamına gelir. Bu nedenle kişi, mükemmel koşulları bekler: doğru zaman, doğru ruh hâli, doğru motivasyon… Oysa o zaman çoğu zaman hiç gelmez.

Burada durup düşünmek önemlidir: Başlamadığınız şeyler gerçekten zamanınız olmadığı için mi bekliyor, yoksa ortaya çıkacak sonucun sizi tatmin etmeyeceğinden mi korkuyorsunuz?

Özgüven ve Öz-Değer Algısı

Bazı durumlarda erteleme, özgüven ve öz-değer algısıyla yakından ilişkilidir. “Zaten yapamayacağım”, “Ben bu işlerde iyi değilim” gibi içsel konuşmalar, kişinin harekete geçme enerjisini ciddi biçimde düşürür.

Erteleme bu noktada bir savunma mekanizmasına dönüşür. Kişi başarısız olursa, bunun sebebi “zamanında başlamamış olmak” olur; böylece kendi yeterliliğini doğrudan sorgulamak zorunda kalmaz. Bu şekilde yetersiz olmaktan kaçınır.

Kontrol, Otorite ve Sınır Koyma

Erteleme davranışının bir diğer boyutu kontrol ve otoriteyle ilişkilidir. Bu durumda sınır koyamamanın dolaylı bir ifadesi olarak görülebilir.

Kendi ihtiyaçlarını ikinci plana atan, yönlendirilen, “hayır” demekte zorlanan bireyler, içten içe istemedikleri sorumlulukları erteleyerek pasif bir direnç gösterebilir. Yapılması gereken iş değil, o işin temsil ettiği yük ağırdır.

“Ertelediğim şey gerçekten benim sorumluluğum mu, yoksa başkasının beklentisi mi?”

Zaman Yönetimi mi, Tükenmişlik mi? ve Öz-Değer Algısı

Elbette her erteleme davranışını derin psikolojik anlamlarla açıklamak doğru değildir. Zaman yönetimi becerilerinin zayıf olması, yorgunluk, tükenmişlik ya da yoğun stres de ertelemeyi arttırabilir.

Ancak sorun kronikleştiğinde ve kişinin benlik algısını zedelemeye başladığında, artık “neden” sorusunu sormak gerekir. Kendine sürekli kızan, suçlayan biri için erteleme, bir kısır döngüye dönüşür: Erteler, suçluluk duyar, bu suçlulukla baş edemediği için yeniden erteler.

Sürekli üretmek, yetişmek, başarmak zorunda hissetme duygusu, bedenin ve zihnin “dur” deme şeklidir.

Erteleme ile Baş Etmek

Psikolojik açıdan erteleme ile baş etmenin yolu, sadece yapılacaklar listesi hazırlamak değildir. Asıl mesele, kişinin ertelediği işin onda neyi tetiklediğini fark etmesidir.

“Bu işi düşündüğümde ne hissediyorum?”, “Beni asıl zorlayan ne?” gibi sorular, davranışın arkasındaki duyguyu görünür kılar. Küçük adımlarla başlamak, sonucu değil süreci hedeflemek ve kendinle kurduğun dili yumuşatmak bu noktada oldukça önemlidir.

Değişim, ertelemeyi ortadan kaldırmaya çalışmakla değil, onun neyi koruduğunu anlamakla başlar.

Unutmamak gerekir ki erteleme, kişinin zayıflığı değil; çoğu zaman içsel bir çatışmanın habercisidir. Belki de mesele, “neden yapamıyorum?”dan çok, “bende ne oluyor?” sorusunu sormakla başlamaktır. Ve bazen, bu soruya dürüstçe bakabilmek, atılacak en büyük adımdır.

Klinik Psikolog -Melis KOLAYLI – “ERTELEME DAVRANIŞI “ yazısı ilk önce Ailem Kocaeli Aylık Dergi üzerinde ortaya çıktı.

Uzm. Ecz. – Ebru TANDOĞAN – “Kadim Bir Şifa: Çörek Otu”

AİLEM — Tue, 24 Feb 2026 22:38:44 +0000

Sevgili Ailem okurlarım,yeni yılın 2. Ayına geldik bile ,Bu ay sizlere hem tedavi amaçlı hem de baharat olarak kullanılan kadim bir bitkiden söz etmek istiyorum.Nigella sativa (çörek otu),tarihsel olarak hem gıda hem de tıbbi amaçlarla kullanılan bir bitkidir.Tohumlarından elde edilen yağ,pek çok biyolojik aktif bileşen içerir,en önemlileri de timokinon,nigellon,karvakrol gibi antioksidan ve antienflamatuar moleküllerdir.

Tarihsel Kullanımı ve Kökeni

Hint ve Arap medeniyetlerinde gıda ve ilaç olarak uzun bir süre kullanım geçmişi bulunan,çeşitli, hastalıkların tedavisinde ibni sina tarafından da kullanılan çörek otu,Türkiye de oldukça yaygın olarak yetişir.Dünyada Nigella Sativa olarak bilinen çörek otu,Doğu Avrupa ve Batı asya ya özgü,tohumu baharat ve yağ olarak kullanılan şifalı bir bitkidir.

Çörek Otu Tohumu ve Kullanım Şekilleri

Çörek otu tohumu ise,hafif acı ve keskin bir tadı olan siyah damla şeklinde bir tohumdur.Toz formu mutfaklarda baharat olarak kullanılırken,sıkılan tohumlardan elde edilen yağ çörek otu yağı olarak kullanılır.

Besin İçeriği

Çörek otu etkili miktarda bitkisel protein,lif ve mineraller ile vitaminler içermektedir.Hücre hasarına ve enflamasyona karşı vücudu koruması,kan şekerini dengede tutması,bağışıklığı güçlendirmesi,kalp ve bilişsel sağlığı koruması faydaları arasında yer alır.

Çörek Otu Yağının Genel Etkileri

Çörek otu yağı ,kolesterolü düşürür,karaciğer sağlığını korur, ve mide ülserini önler.Hazımsızlığı gidermede,iştahsızlık ,ishali önlemede,ödem atmayı kolaylaştırmada ve adet sancılarını dindirmede etkilidir.Çörek otu, astım hastalarının semptomlarını hafifletir.

Metabolizma, Hormonlar ve Kanser Üzerine Etkileri

Çörek otu kanser hücrelerinin büyümesini engellemeye yardımcı olacak fitokimyasal,antienflamatuar ve antioksidanlar açısından zengindir.Adet döngüsünü düzene sokar,metabolizmayı ve yara iyileşmesini hızlandırır.Hipoglisemik özelliklere sahip olan çörek otu,kan şekerini düşürür ve diabet riskini önlemeye yardımcı olur.

İçeriğinde bulunan güçlü bir antienflamatuar olan timokinonu barındıran çörek otu iltihabı azalltır,çeşitli kanser hücrelerinin büyümesini ve yayılmasını kontrol etmeye yardımcı olur.Karaciğer yağlanmasını azaltır,kolestrolu düşürür ve kalp hastalıkları riskini azaltır.

Çörek Otunun Faydaları

Çörek Otunun faydaları şunlardır:
Çörek otu kolestrolü düşürmeye yardım eder.
Bağışıklığı güçlendirir.
Alerjik semptomları hafifletir.
Adet döngüsünü düzene sokar,adet sancılarını hafifletir.
Koah hastaları için akciğerleri
iyileştirmeye yardımcı olur.
Sperm sayısını artırır.
Mide ülserini önler.
Astım ve bronşit semptomlarını hafifletir.
Eklem ağrılarının azaltılmasında etkilidir
Diyet rutinleri ve beslenme programlarında kullanılabilir.

Cilt Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Egzema,sedef ve akne gibi cilt hastalıklarını iyileştirmede etkili olduğu gözlenmiştir.İçeriğindeki Timokinon adı verilen madde çörek otunun vücudu hücre hasarı ve kronik hastalıklardan korumasına yardım eder. Astım,bronşit,saman nezlesi,diyabet,yüksek tansiyon ve adet sancıları gibi hastalıklar ve şikayetlerini gidermeye yardımcıdır.

Çörek Otu Yağının Vitamin ve Bileşenleri

Çörek otu yağı faydalarını tekrar özetleyecek olursak:

Çörek otu yağı A,C,B1,B6,Biotin,niasin ve folik asit gibi vitaminler içerir.Çörek otu yağının,antioksidan,antienflamatuar ve antibakteriyel özellikleri bağışıklığı güçlendirmeye,vücudu hastalıklara karşı dirençli hale getirmeye yardım eder.

Yara İyileşmesi ve Nörolojik Etkiler

İltihabı önleyerek yara iyileşmesini destekler ve doku hasarını azaltır.Bu sebeple,küçük yanıkları,yaraları tedavi etmek için kullanılabilir.Kan basıncı,total kolesterol,kötü kolesterol yanı sıra kan şekerini düşürmesi de çörek otu yağının faydaları arasındadır.

Alzheimer gibi nörolojik hastalık risklerini düşürürken,hafızayı güçlendirir,cinsel hastalıkların gelişimini önler.

Böbrek, Tansiyon ve Üreme Sağlığı

Çörek otu yağı,belirli cilt rahatsızlıklarını iyileştirebilen ve yara iyileşmesine yardımcı olan kolajen üretimini artırır.Böbrekler üzerine koruyucu etkiye sahiptir.Böbrek taşlarının boyutunu küçültmede ve böbrek taşlarını vücuttan atmada etkilidir.

Yüksek tansiyonu düşürmeye yardımcı olur,Sperm sayısını artırması,saç sağlığını desteklemesi,metabolik bozukluklara ve astım gibi hastalıklara iyi gelmesi,iltihaplı hastalıkları yatıştırması çörek otunu yağının faydalarındandır.

Bağışıklık Sistemi Üzerine Etkileri

Çörek otu yağı,bağışıklık hücrelerinin sayısını artrırarakgrip,soğuk algınlığı ve hatta virüslere karşı koruma sağlar.

Araştırma Bulgusu

Çörek otu yağı ile yapılan bir araştırmada 6 hafta süre ile kahvaltıdan sonra 2 çay kaşığı çörek otu yağı tüketen kişilerde kötü kolesterol LDL nin önemli ölçüde azaldığı görülmüştür.

Kullanım Önerileri

Çörek otu yağı,soğuk sıkım olarak salata ve yemeklere sonradan dahil edilmesi önerilir.Günde 1 tatlı kaşığı şeklinde kullanımı tavsiye edilir.Daha fazla kullanımı sonucunda yan etkiler oluşturma ihtimali bulunmasından dolayı uzmana danışılması önemlidir.

Çörek otunu sabahları aç karnına tüketmek,açlık hissinizi ortadan kaldırıp kilo vermemize destek olabilir.Gece yatmadan içilen çörek otu yağı da ,kilo verme sürecinde destek verebilir.

Ruh Sağlığı ve Uyku

Çörek otu anksiyeteyi azaltma ve iyileşmesine yardımcı olabileceği gibi bunun sonucu olarak kaliteli bir uyku uyumamıza yardımcı olur.

Doğadan bize onlarca şifa sunan çörek otu ve soğuk sıkım çörek otu yağı her zaman kullanabileceğiz besin desteğidir . ihtiyacımıza göre , bir sağlık profesyoneline danışarak bu gida takviyesini kullanabiliriz. Sağlıklı ve bol şifalı günler dileklerimle,sevgiler….

Uzm. Ecz. – Ebru TANDOĞAN – “Kadim Bir Şifa: Çörek Otu” yazısı ilk önce Ailem Kocaeli Aylık Dergi üzerinde ortaya çıktı.

Op. Göz Dr. Mehmet Gürkan TATAR -“Keratokonus Nedir? Tanı, Tedavi ve Korneamızı Nasıl Koruruz?”

AİLEM — Thu, 12 Feb 2026 21:42:48 +0000

Keratokonus Nedir? Tanı, Tedavi ve Korneamızı Nasıl Koruruz?

Keratokonus Kimlerde Görülür?

– Ailede keratokonus öyküsü olanlar
– Alerjik bünyeye sahip ve sık göz ovuşturan bireyler
– Astım, egzama, alerjik rinit gibi atopik hastalığı olanlar
– Genetik yatkınlığı olan kişiler
– Ergenlik ve genç erişkinlik dönemindeki bireyler

Sert lensler hastalığı tedavi etmez; ancak görme kalitesini belirgin şekilde artırır.

2. Cross-Linking (Kornea Güçlendirme) Tedavisi

İşlem genellikle damla anestezisi altında yapılır ve yaklaşık 30–60 dakika sürer. Uygulama sonrası kornea dokusunda biyokimyasal bağlar güçlenir ve kornea daha dayanıklı hale gelir.

Cross-linking özellikle erken ve orta evre keratokonusta etkilidir. Görmeyi düzeltmekten çok hastalığın ilerlemesini durdurmayı hedefler.

3. Kornea İçi Halka (Ring) Tedavisi

İşlem genellikle femtosaniye lazer yardımıyla yapılır ve kısa sürede tamamlanır. Ring tedavisi, cross-linking ile birlikte veya tek başına uygulanabilir.

Halka tedavisi, gözlük veya kontakt lensle yeterli görme sağlanamayan hastalarda tercih edilir.

4. CAIRS (Biyolojik Halka) Tedavisi

CAIRS (Corneal Allogenic Intrastromal Ring Segments) tedavisi, donör kornea dokusundan elde edilen biyolojik halkaların kornea içine yerleştirilmesi işlemidir.

5. Kornea Nakli

İleri evre keratokonusta, diğer tedavilere yanıt alınamayan durumlarda kornea nakli uygulanabilir. Günümüzde lameller (kısmi) kornea nakilleri sayesinde başarı oranı oldukça yüksektir.

Keratokonustan Nasıl Korunuruz?

ÇOCUKLARDA KERATOKONUS (Bilgi Kutusu)
Çocuklarda keratokonus genellikle daha hızlı ilerler. Sık göz ovuşturma ve alerjik hastalıklar en önemli risk faktörleridir.

Sonuç
Keratokonus, erken tanı ve doğru tedavi yaklaşımlarıyla kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Modern tedavi seçenekleri sayesinde hastalar yaşam kalitelerini koruyabilmektedir.

Op. Göz Dr. Mehmet Gürkan TATAR -“Keratokonus Nedir? Tanı, Tedavi ve Korneamızı Nasıl Koruruz?” yazısı ilk önce Ailem Kocaeli Aylık Dergi üzerinde ortaya çıktı.

Op. Göz Dr. Mehmet Gürkan TATAR -“Katarakt ve Modern Katarakt Tedavisi”

AİLEM — Fri, 23 Jan 2026 20:37:59 +0000

KATARAKT VE MODERN KATARAKT CERRAHİSİ
Katarakt, günümüzde gelişmiş cerrahi teknikler ve göz içi mercek teknolojileri sayesinde başarıyla tedavi edilebilen bir göz hastalığıdır. Doğru cerrahi yöntem ve kişiye özel mercek seçimi, hastalara yalnızca net görme değil, yaşam kalitesinde belirgin bir artış da sağlar.

KATARAKT NEDİR?
Katarakt, gözün içinde bulunan ve ışığın retina üzerine net bir şekilde odaklanmasını sağlayan doğal göz merceğinin saydamlığını kaybetmesi durumudur. Mercek protein yapısının bozulması sonucu ışık geçişi azalır ve görüntü bulanıklaşır. Katarakt, dünyada önlenebilir görme kaybının en yaygın nedenidir.

KATARAKT NASIL OLUŞUR?
Katarakt en sık yaşlanmaya bağlı olarak gelişir. Bunun yanında uzun süre güneş ışınlarına maruz kalma, diyabet, sigara kullanımı, kortizon içeren ilaçların uzun süreli kullanımı, göz travmaları ve genetik yatkınlık da katarakt oluşumunu hızlandırabilir.

KATARAKT BELİRTİLERİ

Bulanık görme, ışık hassasiyeti, gece görüşünde azalma, renklerin soluklaşması ve gözlük numaralarının sık değişmesi kataraktın en sık belirtileridir. Belirtiler genellikle yavaş ilerler.

KATARAKT TEDAVİSİ

Günümüzde kataraktın ilaç veya damla ile tedavisi mümkün değildir. Tek etkili yöntem cerrahidir. Katarakt ameliyatında saydamlığını kaybetmiş doğal mercek çıkarılır ve yerine yapay göz içi merceği yerleştirilir.

FEMTO SANİYE LAZER DESTEKLİ KATARAKT CERRAHİSİ

Femto saniye lazer, saniyenin trilyonda biri kadar sürede atım yapabilen ileri bir lazer teknolojisidir. Bu teknoloji sayesinde gözde yapılacak kesiler, kapsül açıklığı ve mercek parçalama işlemleri bilgisayar kontrollü ve yüksek hassasiyetle gerçekleştirilir.

GÖZ İÇİ MERCEK SEÇENEKLERİ

Katarakt cerrahisinin başarısında doğru mercek seçimi büyük önem taşır. Mercek seçimi hastanın göz yapısı, yaşı, mesleği ve yaşam tarzına göre kişiselleştirilmelidir.

MONOFOKAL (TEK ODAKLI) MERCEKLER

Tek bir mesafede net görüş sağlar. Genellikle uzak görüşe ayarlanır. Yakın ve orta mesafe için gözlük gereksinimi vardır. Gece görüşü ve kontrast duyarlılığı yüksektir.

MONOFOKAL PLUS MERCEKLER

Klasik monofokal merceklere göre orta mesafede daha iyi görüş sağlar. Gece görüş kalitesi yüksektir ve ışık saçılması düşüktür.

TRİFOKAL (ÜÇ ODAKLI) MERCEKLER

Uzak, orta ve yakın mesafede net görüş sağlar. Gözlük ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldırır. Bazı hastalarda gece ışık yansımaları görülebilir.

EDOF (EXTENDED DEPTH OF FOCUS) MERCEKLER
Odak alanını uzatarak uzak ve orta mesafede kesintisiz ve doğal bir görüş sağlar. Gece görüş performansı trifokal merceklere göre daha iyidir.

SONUÇ
Katarakt cerrahisi, modern teknolojiler ve gelişmiş mercek seçenekleri sayesinde yüksek başarı oranlarına sahiptir. Doğru hasta seçimi ve kişiye özel mercek planlaması, ameliyat sonrası hasta memnuniyetini belirleyen en önemli faktörlerdir.

BİLGİ KUTUSU:
Katarakt ameliyatı genellikle 10–15 dakika sürer, dikişsizdir ve hasta aynı gün taburcu edilir. Her iki göz genellikle farklı günlerde ameliyat edilir.

GÖZ İÇİ MERCEK TÜRLERİ: AVANTAJ VE DEZAVANTAJ KARŞILAŞTIRMASI

Op. Göz Dr. Mehmet Gürkan TATAR -“Katarakt ve Modern Katarakt Tedavisi” yazısı ilk önce Ailem Kocaeli Aylık Dergi üzerinde ortaya çıktı.

Klinik Psikolog -Melis KOLAYLI – “Zorbalık Her Şey mi Oldu? Akran Zorbalığını Yeniden Düşünmek “

AİLEM — Fri, 23 Jan 2026 19:58:09 +0000

Son yıllarda “zorbalık” kelimesini neredeyse her anlaşmazlıkta, her kırıcı sözde ya da her dışlanma hissinde duyar olduk. Sosyal medyada, okul koridorlarında, ebeveyn sohbetlerinde bu kelime sıkça dolaşıyor. Bu kadar yaygın kullanılınca da anlamı giderek bulanıklaşıyor. Oysa her inciten davranış zorbalık değildir; ama zorbalık da sanılandan çok daha ciddi ve derin izler bırakan bir deneyimdir. Özellikle akran zorbalığı, modern yaşamın hızlanmasıyla birlikte hem görünür hem de karmaşık bir hal almış durumda.

Akran zorbalığı, benzer yaş grubundaki çocuklar ya da ergenler arasında, bilinçli, tekrarlayıcı ve güç dengesizliğine dayalı zarar verici davranışlar bütünüdür. Bu zarar hem fiziksel hem de sözel olabilir; itme, vurma, alay etme, lakap takma, küçük düşürme şeklinde. Sosyal zorbalıkta ise çocuk, gruptan dışlanır, yok sayılır, hakkında dedikodu yapılır. Günümüzde bunlara bir de dijital boyut eklendi: Siber zorbalık. Mesajlar, ekran görüntüleri, sosyal medya paylaşımları üzerinden yapılan saldırılar, çocuğun güvenli alanı olan evine kadar taşınabiliyor.

Ancak burada önemli bir ayrım yapmak gerekir. Her tartışma, her kavga ya da her kırıcı söz akran zorbalığı değildir. İki çocuk arasında zaman zaman yaşanan anlaşmazlıklar, karşılıklı öfke patlamaları ya da güç çatışmaları gelişimin doğal bir parçasıdır. Çocuklar sosyal ilişkileri bu denemelerle öğrenirler. Zorbalığı ayıran temel nokta; niyet, süreklilik ve güç farkıdır. Eğer bir çocuk sürekli hedef alınıyor, kendini savunmakta zorlanıyor ve bu durum tekrarlıyorsa, o zaman zorbalıktan söz edebiliriz . Aksi halde her olumsuz yaşantıyı zorbalık etiketiyle tanımlamak, hem kavramı değersizleştirir hem de çocukların problem çözme becerilerinin gelişmesini engelleyebilir

Peki akran zorbalığı neden artıyor gibi görünüyor? Bunun tek bir nedeni yok. Öncelikle çocukların ve gençlerin sosyal alanları değişti. Eskiden zorbalık okul bahçesiyle sınırlıyken, artık dijital dünyada 7/24 devam edebiliyor. Bir çocuk, sınıfta yaşadığı bir dışlanmayı eve geldiğinde de telefon ekranında yaşamaya devam edebiliyor. Bu süreklilik, zorbalığın etkisini daha yıpratıcı hale getiriyor. Ayrıca yetişkin dünyasındaki rekabetçi ve performans odaklı iklimin çocuklara yansıması bu durumu tetikleyebiliyor. Sürekli karşılaştırılan, başarı üzerinden değer gören çocuklar, gücü ve üstünlüğü ilişkilerde kullanmayı öğrenebiliyor. Empati, iş birliği ve duygusal farkındalık geri planda kaldığında, güç gösterisi daha kolay bir ilişki dili haline geliyor.

Bir psikolog olarak altını çizmek istediğim en önemli nokta şudur: Akran zorbalığı yalnızca “zorba” ve “mağdur”dan ibaret değildir. Çoğu zaman sessizce izleyenler, müdahale edemeyen yetişkinler ve yanlış etiketlemeler de bu döngünün parçasıdır. Çocukları korumanın yolu, onları her zorluktan uzak tutmak değil; yaşadıkları deneyimleri doğru adlandırmak, sınır koymayı öğretmek ve empatiyi ilişkilerin merkezine yerleştirmektir.

Zorbalık kavramını yerli yerinde kullandığımızda, hem gerçekten yardıma ihtiyacı olan çocukları daha iyi fark ederiz hem de çocukların sosyal dünyasında yaşanan her çatlağı patoloji olarak görmemiş oluruz. Çünkü çocuklar, ilişkiler içinde büyür; ama nasıl ilişki kuracaklarını bizlerden öğrenirler.

Aile içi ilişkiler ve yetişkin tutumları da bu noktada belirleyici bir rol oynamamaktadır. Çocuğun evde nasıl bir iletişim modeli gördüğü, duygularının ne kadar ciddiye alındığı, sınırların nasıl çizildiği akran ilişkilerine doğrudan yansır. Bazı çocuklar zorbalığı uygularken, bazıları da sessizce maruz kalmayı öğrenmiştir. İki durumda da altta yatan ortak nokta, duygularla sağlıklı baş etme yollarının yeterince öğrenilmemiş olmasıdır.

,Bu nedenle akran zorbalığıyla mücadele, tek bir çocuğu “düzeltmekten” çok daha fazlasını gerektirir. Dinleyen, anlayan ve sınır koyabilen yetişkinlerle; duygularını ifade edebileceği güvenli alanlara ve empatiyi teşvik eden ilişkilere ihtiyaç vardır. Zorbalığı gerçekten azaltan şey, çocuklara yalnız olmadıklarını hissettirmek ve onlara güçle değil bağ kurarak var olabileceklerini göstermektir.

Klinik Psikolog -Melis KOLAYLI – “Zorbalık Her Şey mi Oldu? Akran Zorbalığını Yeniden Düşünmek “ yazısı ilk önce Ailem Kocaeli Aylık Dergi üzerinde ortaya çıktı.

Uzm. Ecz. – Ebru TANDOĞAN – “Sağlıklı Yaş Almanın Anahtarı: Longevity ve NADH”

AİLEM — Fri, 23 Jan 2026 18:28:11 +0000

Sevgili Ailem okurlarımız, yepyeni bir yıldan merhabalar…
Koca bir yılı geride bırakırken; umutların, hayallerin ve uzun soluklu planların yapıldığı yeni bir yıla girdik. Ocak ayı tam da bereketiyle gelmişken, havaların buz kestiği ve dağların bembeyaza boyandığı, hakkını veren bir kış ayına giriş yaptık. Hastalık ve salgınlar kol gezse de, hepimiz hastalıklarla boğuşsak da ben bu sayıda içimizi ısıtacak, güzelliğe ve uzun yaşama dair bir yazı yazmak istedim.

Dünya, son yıllarda “yaşlanmayı nasıl yavaşlatabiliriz?” ya da “sağlıklı nasıl yaş alabiliriz?” sorularını konuşuyor. Longevity dediğimiz kavram; yalnızca yaşam süresinin uzatılmasını değil, yaşlanma sürecinde fonksiyonel kapasitenin ve yaşam kalitesinin de korunmasını hedefleyen bütüncül bir yaklaşımdır. Yani yaşam süresini uzatmaktan kasıt; akli melekeleri yerinde, beden ve ruh sağlığı korunarak yaş alma sürecinin uzatılmasıdır.

Longevity (sağlıklı yaş alma) kavramındaki kilit nokta; vücudumuzun enerji santrali olan mitokondrilerimize enerji sağlamak, vücudumuzdaki biyokimyasal reaksiyonlar sonucu oluşan serbest radikalleri uzaklaştırmak, oksidatif stresi önlemek ve hücre sağlığını korumaktır. Enerji vermek ve hücre sağlığını korumak için bazı maddeler vardır. NADH (Adenin Dinükleotid Hidrid), vücudumuzdaki biyokimyasal süreçlerde önemli bir koenzimdir. Enerji üretiminde ve hücresel işlevlerin düzenlenmesinde önemli bir rol oynar. NADH, hücrelerin enerji merkezi olan mitokondrilerde yer alır ve enerji üretiminde anahtar bir bileşen olarak kabul edilir.

Ayrıca NADH, oksidatif stresle mücadelede önemli bir yere sahiptir. Hücrelerdeki serbest radikalleri nötralize ederek hücresel hasarı önlemeye yardımcı olur. Bu nedenle NADH’ın antioksidan özelliklere sahip olduğu ve hücre sağlığının korunmasında etkili olduğu belirtilmektedir. NADH’ın diğer bir önemli görevi de DNA onarımı ve hücresel sinyal iletiminde yer almasıdır. DNA hasarını onararak hücrelerin genetik bütünlüğünü korumaya yardımcı olur. Hücresel sinyal iletiminde NADH, hücreler arasında iletişimi sağlayan önemli bir moleküldür.

Yaşlanma süreci; mitokondriyal disfonksiyon, artmış oksidatif stres, DNA hasarı ve hücresel enerji üretiminde azalma ile karakterizedir. Bu süreçte ATP üretiminin azalması; kas gücü kaybı, bilişsel gerileme ve metabolik hastalıklar gibi klinik sonuçlara yol açar. Longevity stratejileri, bu biyolojik mekanizmaları hedef alarak hücresel fonksiyonları mümkün olduğunca uzun süre korumayı amaçlar.

NADH düzeylerinin desteklenmesi, teorik olarak mitokondriyal verimliliği artırarak hücresel yaşlanma belirtilerini yavaşlatır. Yapılan klinik ve bilimsel çalışmalar göstermiştir ki NADH takviyesinin;

Enerji düzeylerinde artış
Mental yorgunlukta azalma
Bilişsel fonksiyonların desteklenmesi
Mitokondriyal performansta iyileşme

gibi etkiler gösterebileceği bildirilmiştir. Bu etkiler, NADH’ı longevity odaklı destek ürünleri arasında dikkat çekici bir konuma taşımaktadır.

Yaş alma ile birlikte üretimi azalan NADH, enerji seviyelerinde düşüşle kendini gösterir. Yorgunluk ve halsizlik, bu azalmayı yaşayan bireylerde sıkça karşılaşılan belirtilerdir. Hücrelerin enerji üretim kapasitesinin azalması, günlük aktiviteler sırasında bile çabuk yorulmaya yol açabilir. Bu tür belirtiler, NADH seviyelerinin yeterince yüksek olmadığının bir işareti olabilir. Enerji üretimindeki azalma, kasların yeterince enerji alamamasına yol açabilir ve bu da ağrı ve yorgunluğa neden olabilir. Kas ve eklem ağrıları, NADH seviyelerindeki düşüşle ilişkili olabilir.

NADH’ın enerji üretimindeki rolü oldukça belirgindir. NADH, mitokondrilerdeki elektron taşıma zincirinde kritik bir bileşendir ve ATP üretimini destekler. Enerji seviyelerinin artması, genel yaşam kalitesini ve fiziksel performansı iyileştirebilir.

NADH’ın faydaları arasında bir diğer önemli nokta, zihinsel fonksiyonlar üzerindeki etkisidir. Araştırmalar, NADH’ın bilişsel işlevleri destekleyebileceğini ve zihinsel yorgunluğu azaltabileceğini göstermektedir. Ayrıca hafıza, konsantrasyon ve genel zihinsel uyanıklık üzerinde olumlu etkiler yaratabileceği belirtilmektedir. Bu durum, özellikle yaşlanma ile birlikte zihinsel fonksiyonlardaki düşüşleri yavaşlatmada yardımcı olabilir.

Enerji ve zihinsel fonksiyonlar üzerindeki etkilerinin yanı sıra NADH’ın bağışıklık sistemi üzerinde de olumlu etkiler yapabileceği düşünülmektedir. Bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi, hastalıklara karşı direnci artırabilir ve genel sağlık durumunu iyileştirebilir.

NADH’ın doğal kaynakları arasında et, balık ve süt ürünleri gibi hayvansal gıdalar yer alır. Bu besinler, NADH’ın yanı sıra vücudun NADH üretimi için gerekli olan vitaminler ve mineraller açısından da zengindir.

Et ve balık, NADH açısından en zengin besin kaynaklarından bazılarıdır. Özellikle kırmızı et, tavuk ve deniz ürünleri yüksek NADH içeriği ile bilinir. Balıklar arasında ise somon, ton balığı ve sardalya gibi yağlı balıklar, NADH ve diğer besin bileşenleri açısından oldukça faydalıdır.

Süt ve süt ürünleri de NADH’ın iyi bir kaynağı olabilir. Süt, yoğurt ve peynir gibi ürünler, NADH içeriğinin yanı sıra vücudun genel sağlığını destekleyen kalsiyum ve protein gibi diğer önemli besinleri de sağlar.

Ancak besinlerden alınan NADH miktarının yeterli olmadığı durumlarda, NADH takviyeleri bir seçenek olarak düşünülebilir. NADH takviyeleri genellikle tablet veya kapsül formunda bulunur ve enerji seviyelerini artırmaya, zihinsel performansı desteklemeye veya yaşlanma belirtilerini hafifletmeye yönelik destek olarak alınabilir. Ancak bu tür takviyelerin kullanımı konusunda dikkatli olunmalıdır. NADH takviyelerinin uygun dozda ve güvenli bir şekilde kullanılması için mutlaka bir uzmana danışılması önerilmektedir.

NADH üretimini destekleyen en önemli faktörlerden biri doğru besinlerin tüketilmesidir. B vitaminleri, özellikle B3 vitamini (niasin), NADH üretiminde temel rol oynar. Bu nedenle B vitamini açısından zengin besinler tüketmek, NADH seviyelerini artırmaya yardımcı olabilir. Tam tahıllar, yeşil yapraklı sebzeler, et, balık ve süt ürünleri bu vitaminlerin doğal kaynakları arasında yer alır. Bu besinler, vücudun NADH sentezini desteklemek için gerekli temel bileşenleri sağlayabilir.

Yaşam tarzı değişiklikleri de NADH üretimini olumlu yönde etkileyebilir. Düzenli egzersiz, hücresel enerji üretimini artırarak NADH seviyelerinin yükselmesine katkıda bulunabilir. Egzersiz sırasında hücreler daha fazla enerjiye ihtiyaç duyar ve bu da NADH üretiminin artmasını teşvik edebilir. Aynı zamanda yeterli ve kaliteli uyku, vücudun genel enerji dengesini korumada ve NADH üretimini desteklemede önemli bir rol oynar.

Stres yönetimi de NADH seviyelerinin korunmasında etkili olabilir. Kronik stres, vücudun enerji üretimini olumsuz etkileyebilir ve NADH seviyelerinde düşüşe yol açabilir. Meditasyon, yoga ve diğer stres azaltıcı teknikler, NADH üretimini destekleyebilir ve genel sağlığı iyileştirebilir.

Takviyeler ve besin destekleri de NADH üretimini artırmanın bir yolu olabilir. Özellikle niasin (B3 vitamini) ve riboflavin (B2 vitamini) gibi B vitaminleri içeren takviyeler, NADH sentezini destekleyebilir. Bununla birlikte takviyelerin kullanımı konusunda dikkatli olunmalı ve bir sağlık profesyoneline danışılmalıdır. Uzman kontrolünde alınan takviyeler, güvenli ve etkili bir şekilde kullanılabilir.

Sonuç olarak;
NADH, hücresel enerji üretimi ve mitokondri fonksiyonları üzerindeki etkileri sayesinde longevity yaklaşımında umut vadeden bir moleküldür. Ancak sağlıklı yaşlanma ya da yaş alma, tek bir takviyeden ziyade dengeli ve sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite, uyku düzeni ve bilimsel temelli desteklerin birlikte ele alınmasını gerektirir. Bu bütüncül yaklaşımda sağlık profesyonelleri; güvenilir bilgi kaynağı ve akılcı takviye kullanımının rehberi olarak kilit bir rol üstlenmektedir.

Sağlıklı ve uzun bir yaşam dilerim.
Sevgilerimle…

Uzm. Ecz. – Ebru TANDOĞAN – “Sağlıklı Yaş Almanın Anahtarı: Longevity ve NADH” yazısı ilk önce Ailem Kocaeli Aylık Dergi üzerinde ortaya çıktı.

UZM . PSK. ANGELA ORGE -“AĞLAMANIN SESSİZ PSİKOLOJİSİ: BEBEKLİKTEN YETİŞKİNLİĞE DUYGUNUN İZLERİ”

AİLEM — Tue, 20 Jan 2026 00:04:49 +0000

AĞLAMANIN SESSİZ PSİKOLOJİSİ: BEBEKLİKTEN YETİŞKİNLİĞE DUYGUNUN İZLERİ

Dünyaya gözlerimizi açtığımız o ilk anda kurduğumuz ilk cümle aslında bir çığlıktır.

Ağlamak…

Hayatın bizi selamlayış şekli, bizim de hayata “Buradayım.” deyişimizdir. Bebeklikte ağlamak yalnızca bir refleks veya fizyolojik bir boşalma değildir; ilişkilerin, bağlanmanın, güven duygusunun ve sinir sisteminin gelişiminde temel taşıdır. Bir bebeğin ağlaması, iletişimi başlatan en saf çağrıdır: “Beni duy, beni gör, benimle ilgilen.”

Nörobilim araştırmaları gösteriyor ki, bebek ağladığında vücudu yalnızca stres hormonu salgılamaz; aynı zamanda sakinleştirildiğinde oksitosin devreye girer, vagus siniri aktive olur ve sinir sistemi düzenlenir. Bir yetişkinin kucağına alınan bir bebeğin susması, sadece duygusal bir yakınlık değil; beyinde gerçekleşen gerçek bir nörolojik iyileşme sürecidir. Bu nedenle bir bebeğin ağlamasına cevap vermek, onun duygusal dünyasına güvenli bir temel atmakla eşdeğerdir.

Ancak her çocuk bu doğal döngüyle büyümez. Bazı evlerde ağlamak “ayıp”, “abartı”, “zayıflık”, “terbiyesizlik”, “çocuksuluk” olarak görülür. Çocuğun duygusu, yetişkinin konforuna ters düştüğü anda bastırılır. Ve o an çocuk yalnızca ağlamayı değil, duygusunu da içine gömmeyi öğrenir.

“Görünmez olursam sorun çıkmaz.”

“Duygularım beni sevilmez kılıyor.”

“Zayıflık tehlikelidir.”

Bu inançlar yıllar içinde büyür ve yetişkinin ruh dünyasına yerleşir.

Ağlamanın bastırılması, psikolojide “duygusal inkâr” olarak tanımlanır ve uzun vadede nörolojik, psikolojik ve sosyal işlevleri etkileyen çok katmanlı bir kırılma yaratır. Özellikle çocukluk döneminde “Ağlama, komik oluyorsun”, “Sen güçlü olmalısın”, “Hadi ama bu kadar şey için değer mi?” cümleleri çocuğun sinir sistemine şu mesajı verir:

“Duygun tehlikeli. Onu ifade etme.”

Bu mesaj yetişkinlikte şu belirtilere dönüşebilir:

• Kaygı ve anksiyete bozuklukları: Bastırılan her duygu, sinir sisteminde gerilim biriktirir. Kişi görünürde sakin ama içeride çalkantılıdır.

• Panik atak: Yıllarca içte biriktirilen korku, çaresizlik ve sıkışmışlık duygusu bir noktada bedensel patlama olarak ortaya çıkar.

• Depresyon: Duygu akışı kesilen insan yalnızca acıyı değil, sevinci, merakı, coşkuyu da hissedemez hale gelir.

• Somatik rahatsızlıklar: Migren, mide krampları, bağırsak sorunları, nefes darlıkları, göğüs sıkışması gibi psikosomatik belirtiler… Beden, susan duyguların taşıyıcısı olur.

• Duygu düzenleme bozuklukları: Kişi ya aşırı tepkisel olur ya da tamamen donuk. Ya taşar ya da kapanır.

• Bağlanma sorunları: Yakınlık = duygusallık = risk olarak kodlandığında, yetişkin ilişkilerinde ya aşırı mesafe ya aşırı tutunma görülür.

• Empati zayıflığı: Kendi duygusuna erişemeyen kişi, başkasının duygusuna da ulaşmakta zorlanır.

• Kontrol ihtiyacı ve mükemmeliyetçilik: İçsel karmaşa dış dünyayı kontrol ederek giderilmeye çalışılır.

• İçsel yalnızlık: Ağlamamak çoğu zaman çevreye değil, kendine karşı kapanmaktır.

Ağlamak, nörobiyolojik olarak sistemin yeniden ‘reset’ edilme yoludur. Ağladığımızda parasempatik sinir sistemi devreye girer, kalp ritmi yavaşlar, beden rahatlar, zihin berraklaşır. Aslında ağlamamak, beynin bu doğal iyileştirme mekanizmasını bloke eder. Bazen

danışanların “Ağlayamıyorum.” cümlesi, travmanın derinliğini anlatan en sessiz itiraf olur. Çünkü ağlamak güvende olduğumuzda ortaya çıkar; güven yoksa duygu da akmaz.

Toplumsal olarak erkeklerin ağlamasının yasaklanması, kadınların ise “hassas”, “duygusal”, “abartılı” görülmesi aslında iki uçta aynı psikolojik baskıyı yaratır:

Duygunun ayıplandığı bir toplumda sağlıklı ruh hali gelişemez.

Zira duygu, insanı insan yapan şeydir; inkâr edildiğinde davranış bozulur, ilişki bozulur, beden bozulur.

Yetişkinlikte ağlayabilen kişi, çocukluğunda güvenli bağlanmayı tatmış ya da sonradan bunu terapi yoluyla öğrenmiş kişidir. Terapide biri ilk kez ağladığında aslında yalnızca bugünün değil, yıllar önce durdurulmuş bir hikâyenin kapıları açılır. Gözyaşı o an sadece bedenden değil, çocukluktan dökülür.

Ve bu, insanın kendiyle kurduğu en dürüst karşılaşmadır.

Ağlamanın duygusal faydaları kadar gelişimsel faydaları da vardır: duygu boşaltımı, empati gelişimi, bağ kurma kapasitesinin artması, ruhsal dayanıklılığın güçlenmesi, zihinsel berraklık, sinir sisteminin regülasyonu… Hepsi gözyaşıyla bağlantılıdır. Yani ağlamak bir zayıflık değil; insanın kendi duygusal kapasitesini restore etme biçimidir.

Hiç ağlamayan, ağlayamayan ya da ağlaması sürekli durdurulan çocuklar yetişkin olduklarında iki uç davranış gösterebilir:

Ya duygudan kaçan, soğuk, mesafeli, kısa devre yapan bir sinir sistemi

ya da duygu seli içinde savrulan, bir türlü dengeye gelemeyen bir ruh hali.

İkisi de aynı kökten beslenir: duygunun doğal akışının kesilmesi.

Gözyaşı, yaşamın içinde insanı insana bağlayan en kırılgan ama en onarıcı alanlardan biridir.

Ağladığımızda beden yükünü azaltır, ruh nefes alır, zihin toparlanır.

Ağlamadığımız her yerde bir şey içimizde sıkışır;

ağlayabildiğimiz her yerde bir şey tamamlanır.

İnsan doğduğu gün ağlayarak hayata karışır.

Belki de bu yüzden, büyüdükçe unutsak da, içimiz hâlâ o ilk çığlığın dilini hatırlar.

Ve bazen tek ihtiyacımız olan şey, ruhumuza “Artık güvendesin, bırakabilirsin.” demektir.

İndan gözyaşında kırılmaz,tam tersine kırıldığı yerden şekil alır.

UZM . PSK. ANGELA ORGE -“AĞLAMANIN SESSİZ PSİKOLOJİSİ: BEBEKLİKTEN YETİŞKİNLİĞE DUYGUNUN İZLERİ” yazısı ilk önce Ailem Kocaeli Aylık Dergi üzerinde ortaya çıktı.