- Psk.meliskolayli
Ebeveyn olmak, çoğu çift için hayatın en dönüştürücü deneyimlerinden biridir. Bir bebeğin aileye katılmasıyla birlikte yalnızca bir çocuk doğmaz; aynı zamanda ilişkinin yeni bir evresi de doğar. Çiftler için bu dönem, hem büyük bir mutluluk hem de zaman zaman zorlayıcı bir uyum sürecini beraberinde getirir. Çünkü ilişkideki roller, ihtiyaçlar ve sorumluluklar çoğu zaman bir gecede değişir.
Günlük rutinin şekli, birbirine ayrılan zamanın miktarı, uyku düzeni, hatta tartışma biçimleri bile yeniden organize olur. Kimi çift bu değişime görece kolay uyum sağlarken, kimileri için süreç daha sancılı geçebilir. Bu noktada bilmek gerekir ki, ebeveynlikle birlikte yaşanan ilişki zorlanmaları aslında son derece doğal ve çoğu zaman çözülebilir zorluklardır.
Peki Ebeveynlik İlişkiye Ne Getirir? Ne Götürür?
Yapılan araştırmalarda ebeveynliğe geçişten sonra çiftlerin çoğunda ilişki doyumunun düştüğünü görülebilmektedir. Bu durum ilişkinin bozulduğunu değil yeni bir denge aradığını göstermektedir. Bu dönemde çiftlerin hissettikleri genellikle benzerdir: Kendine ve eşine ayrılan zamanın azalması, uyku dengesinin bozulması ve yorgunlukla birlikte duygusal dayanıklılığı azalması, yeni rolleri anlamaya çalışırken bu belirsizliğin oluşturabildiği içsel çatışmalar… Tüm bunlar, duygusal bağın sarsıldığı yanılgısını yaratabilir. Oysa çoğu zaman sorun bağda değil, yenilenen sisteme adaptasyon sürecindedir.
Bunun yanında her birimiz büyüğüdümüz evden bir “ebeveynlik modelini” yanımızda taşırız. Kimi daha korumacı, kimi daha serbest, kimi ise daha otoriter bir tutumla yetişmiştir. Bu farklar çocuğun bakımında ilk yıllarda çok belirginleşir. Bir partner “Sınır koymazsak saygı gelişmez,” derken, diğeri “Önce duyguya alan açalım,” diyebilir. Böyle durumlarda çatışma çoğu zaman yöntem üzerinden yaşansa da altta yatan şey her iki ebeveynin de kendi bildiklerine göre bir şeyleri doğru yapma çabasıdır.
Aslında farklı tarzlar tehdit değil, birer zenginliktir. Bir çiftin birbirini tamamlaayan tarafları, çocuğun daha dengeli bir aile ikliminde büyümesini bile sağlayabilir. Bunun anahtarı ise karşılaştırmak yerine anlamaya çalışmaktır.
Takım Olma” Sanatı
Ebeveynlik sürecinin en görünmez krizlerinden biri, çoğu zaman fark edilmeden biriken zihinsel ve duygusal yükün eşit dağılmamasıdır. Pek çok çift, bir noktada “Ben mi daha çok yoruluyorum?” sorusunu kendi içinde sessizce sorarken bulur kendini. Bu duygu yalnızca fiziksel yorgunlukla ilgili değildir; çoğu zaman görülmeme, anlaşılmama ve yükün tek taraflı olduğuna dair hissiyatla da beslenir.
Oysa sağlıklı işleyen ebeveynlik sistemlerinin ortak bir özelliği vardır: Yüklerin paylaşılması, konuşulması ve görünür kılınması. Günlük yaşamın koşturmacası içinde, “Kim hangi konuda destek bekliyor?”, “Günün görünmez emekleri nelerdi?”, “Birbirimizi nerelerde takdir etmeyi unuttuk?” gibi soruların düzenli olarak konuşulması, çiftlerin birbirini yeniden fark ettiği güvenli bir alan yaratır. Bu fark edilme ve anlaşılma hali ise ilişkiyi güçlendiren en koruyucu unsurlardan biridir.
Bu noktada önemli bir gerçek daha vardır: Çocuklar ebeveynlerini sadece davranış üzerinden değil, aralarındaki duygu akışı üzerinden de izler ve öğrenir. Bir tartışmada kullanılan ses tonu, mimikler, göz devirmeler, sessizliğe çekilme ya da öfkeli geri adımlar çocuğun zihnine “Ailede ilişkiler böyle yönetilir” şeklinde kaydolabilir. Burada belirleyici olan tartışmanın varlığı değil, tartışmanın nasıl yaşandığı ve ardından nasıl onarıldığıdır.
Bu nedenle çocukların görmesi gereken en önemli şey, mükemmel ve kusursuz ebeveynler değil; onarma kültürüne sahip ebeveynlerdir. Bazen anlaşmazlık olur, duygular yükselir, kırıcı anlar yaşanabilir… Ama aynı zamanda konuşulur, dinlenir, sarılınır ve ilişkideki bağ yeniden kurulabilir. İşte bu süreç, çocuğa güvenli ilişkilerin nasıl sürdürülebileceğini öğreten en güçlü modeldir.
Birlikte ebeveyn olmak, zaman içinde uyumu gelişen bir takım oyunu gibidir; pratik, emek ve düzenli iletişim ister. Bu dengeyi kurabilmek için haftada 15–20 dakikalık kısa ebeveyn toplantıları yapmak, çiftlerin birbirini duymasını ve görünmez yükleri paylaşmasını kolaylaştırır. İletişimde savunmaya değil anlamaya yönelen empatik bir tutum benimsemek, duygusal yoğunlukları yumuşatır. Her bireyin sınırlarının, hassasiyetlerinin ve değerlerinin açıkça konuşulması ise çatışmaların kaynağını büyük ölçüde azaltır. Aynı zamanda takdir kültürünü canlı tutmak, ilişkide “görülme ve duyulma” ihtiyacını besleyerek bağı güçlendirir. Tüm bunların odağında ise mükemmel olma çabası değil, gerçekçi ve esnek bir bakış açısıyla birlikte “yeterince iyi” ebeveyn olmayı hedeflemek vardır; bu yaklaşım hem çifte hem çocuğa daha güvenli ve sürdürülebilir bir ilişki atmosferi sunar.
Ebeveynlik, ayrıştıran değil; birlikte dönüştüren bir yolculuktur. Bu süreçte eşler yeniden bakmayı, yeniden uzlaşmayı ve yeniden bağ kurmayı öğrenir.
Kendinize şu soruyu sorun: “En son ne zaman bir meseleye gerçekten yan yana durarak karar verdik?” Bu soru, hem ilişkinizin bugününü hem de birlikte kuracağınız yarını aydınlatan güçlü bir pusuladır.
