Sevgili Ailem Okurlarımız,
Yılın son ayından merhaba…
Koskoca bir yılı geride bıraktığımız Aralık ayında, içimizde hem bir miktar hüzün hem de yepyeni umutlar ve heyecanlarla dolu bir yıla girmenin tatlı bekleyişi var.
Dükkanların, AVM’lerin ve sokakların ışıl ışıl yılbaşı süsleriyle bezenmesi; süslenmiş caddelerde gezmek ve alışveriş yapmak hepimize ayrı bir keyif veriyor.
Aralık ayına girdiğimiz tam da bugünlerde, Kartepe’ye yılın ilk karı düşerken, mevsim de artık kışa yaraşır şekilde ayın hakkını vermiş görünüyor.
Ben bir eczacı olarak, siz sevgili danışanlarıma daha bilimsel ve donanımlı bir sağlık hizmeti sunabilmek adına Kasım ayını art arda katıldığım kongrelerle tamamladım. Bilimsel çalışmaların ışığında, birbirinden değerli hocalarımızın sunumlarıyla hem bilgilendik hem de şifalandık.
Yeni yılın ilk sayılarında yine farklı ve güzel konulardan bahsediyor olacağım.
Günlük Çinko İhtiyacı
0–6 ay: 2 mg
7–12 ay: 3 mg
1–3 yaş: 3 mg
4–8 yaş: 4 mg
9–13 yaş: 6 mg
14–18 yaş erkek: 13 mg
14–18 yaş kadın: 7 mg
Yetişkin erkek: 14 mg
Yetişkin kadın: 8 mg
Hamilelikte: 10–11 mg
Emzirme döneminde: 11–12 mg
Çinkonun Vücut İçin Önemi
Çinko;
Bağışıklık sistemini destekler
Enfeksiyon ve iltihabı azaltmaya yardımcı olur
Yara iyileşmesini hızlandırır
Akne gibi cilt problemlerinin iyileşmesine katkı sağlar
Yapılan çalışmalar, çinko takviyesinin soğuk algınlığının süresini kısaltabileceğini ve semptomların şiddetini azaltabileceğini göstermektedir. Ayrıca solunum yolu enfeksiyonlarını önlemeye ve bağışıklık sisteminin genel işleyişini iyileştirmeye yardımcı olabilir.
Çinko, yara iyileşme süreci için oldukça önemlidir. Hasarlı dokuların onarımında rol alan enzimlerin aktive olmasına yardımcı olur ve yeni hücre oluşumunu destekler. Çinko eksikliği, iyileşme sürecini yavaşlatabilir ve enfeksiyon riskini artırabilir.
Ayrıca çinko, normal DNA sentezine katkıda bulunur. Eksikliği; makula dejenerasyonu ve gece körlüğü gibi görme problemlerine yol açabilir.
Hamilelikte Çinko
Hamilelik döneminde çinko;
Sağlıklı büyüme ve gelişme
DNA ve RNA sentezi
Protein üretimi
Hücre bölünmesi
için gereklidir. Aynı zamanda normal doğurganlık ve üremeye de katkı sağlar.
Çinko ve Cilt Sağlığı
Vücudumuzun yeni kolajen sentezleyebilmesi için çinkoya ihtiyacı vardır. Kolajen, sağlıklı ve canlı bir cildin temel yapı taşıdır. Sağlıklı bir cilt ise vücudun ilk savunma hattı olarak bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunur.
Çinko Eksikliğinin Belirtileri
Çocuklarda, ergenlerde ve gebelikte büyüme-gelişme geriliği
İştahsızlık
Saç dökülmesi
İshal
Cinsel işlev bozukluğu, infertilite
Beyin sisi
Kilo kaybı
Yara iyileşmesinde gecikme
Tat ve koku alma duyusunda azalma
Çinko Eksikliği Kimlerde Daha Sık Görülür?
Vejetaryanlar
Veganlar
Otoimmün hastalığı olanlar
Bağışıklık baskılayıcı ilaç kullananlar
Çölyak hastaları
Kronik ishali olanlar
Pankreas hastaları
Diyabet hastaları
Karaciğer hastalığı olanlar
Genetik yatkınlığı bulunan bireyler
Yetişkinlerde çinko eksikliği, özellikle bağışıklık sistemini zayıflatarak yaşam konforunu olumsuz etkiler. Bebek ve çocuklarda ise sık tekrarlayan enfeksiyonlar ve 0–2 yaş grubunda ishal en belirgin bulgulardır.
Aşırı Çinko Kullanımına Dikkat
Gereğinden fazla ve kontrolsüz çinko takviyesi kullanımı, çinko toksisitesine yol açabilir.
Olası yan etkiler:
Kas krampları
Bağışıklıkta baskılanma
Kusma
Ateş
Mide bulantısı
İshal
Baş ağrısı
Sonuç
Çinko, insan vücudunda birçok biyokimyasal sürecin sağlıklı işlemesi için kritik öneme sahip bir eser elementtir. Eksikliği;
Bağışıklık zayıflığı
Cilt ve doku bütünlüğünde bozulma
Büyüme-gelişme geriliği
Yara iyileşmesinde gecikme
Duyusal ve metabolik bozukluklar
gibi ciddi sorunlara yol açabilir.
Bir eczacı olarak bizler için en önemli nokta;
düzenli ve yeterli beslenmenin teşvik edilmesi,
risk gruplarının doğru tanınması,
gerektiğinde laboratuvar testleriyle eksikliğin saptanması ve
uygun takviye stratejisinin planlanmasıdır.
Sağlıklı günler dileklerimle…
- eczebrutandogan
